Nagłe wydatki
Jak mówi powiedzenie: jedyną pewną rzeczą w życiu jest zmiana. Nagłe wydatki pojawiają się w naszym życiu i jeśli nie jesteśmy na nie przygotowani, czyli nie mamy oszczędności, to często jest to pierwszy krok do zadłużenia. Nigdy nie wiesz, co może się stać. Ty lub Twój partner możecie stracić pracę, mieć wypadek, nastąpi konieczność wdrożenia szybkiego leczenia lub wiele innych sytuacji, w których nagle potrzebujemy zorganizować mniejszą lub większą kwotę. Życie pędzi, często po wybojach, czy nam się to podoba, czy nie.
Co rozumiemy pod pojęciem nagłych wydatków?
Przede wszystkim ważne jest, aby zrozumieć, czym jest nieoczekiwany wydatek, a czym nie. Istnieją rachunki, których nie musisz płacić co miesiąc, ale nadal nie są one uznawane za nieoczekiwane. Przykłady obejmują:
- Coroczny podatek od nieruchomości
- Roczna składka na ubezpieczenie samochodu
- Coroczne badanie wzroku
- Roczna składka na Radę Rodziców w szkole dziecka
Takie wydatki są przewidywalne. Wiesz dokładnie, kiedy nadejdą, i wiesz przynajmniej w przybliżeniu, ile będą kosztować. Ułatwia to planowanie ich z wyprzedzeniem w zwykłym budżecie domowym. Po prostu podziel roczną wartość podatku przez 12, składkę ubezpieczeniową przez cztery lub rachunek od lekarza przez dwanaście i odkładaj tę kwotę co miesiąc na pokrycie kosztów.
Również regularne wydatki na utrzymanie samochodu i domu nie są niespodziewane. Są to koszty, o których wiesz, że prędzej czy później z pewnością pojawią się. Być może nie wiesz dokładnie, ile będziesz musiał wydać na samochód lub dom w danym roku, ale możesz to określić dość dokładnie.
Naprawdę nieoczekiwany wydatek to coś, czego nie można przewidzieć, na przykład klęska żywiołowa lub nagły wypadek medyczny, poważna awaria. To są rzeczy, które mogą Ci się
przydarzyć w dowolnym momencie, ale nigdy nie możesz być pewien, czy tak się stanie – ani ile będą Cię kosztować. Oznacza to, że nie możesz po prostu zmieścić tych wydatków w swoim zwykłym budżecie; przygotowanie się do nich wymaga innego rodzaju planowania.
Przykłady nieprzewidzianych wydatków:
- Wydatki związane z wypadkami
- Nagłe leczenie
- Duże awarie w domu
- Awarie samochodu
- Wsparcie rodziny
- Nieplanowane podróże
- Nieplanowane wydatki na prezenty
- Nagłe wypadki zwierząt domowych
Fundusz na nieprzewidziane wydatki
Aby określić miesięczną wielkość funduszu na nieprzewidziane wydatki, oczywiście w przybliżeniu, analizujemy nasze nieplanowane wydatki z ostatnich 5 lat. Oczywiście jeśli prowadziliśmy budżet domowy, jest to prostsze, jeśli nie – musimy sobie je przypomnieć. Następnie sumujemy wydatki i uzyskaną kwotę dzielimy przez 60, czyli liczbę miesięcy w 5 latach (12 x 5 = 60).
- Emocje zniekształcają obraz: Kiedy jesteśmy pod wpływem silnych emocji, nasze myślenie staje się mniej racjonalne. Łatwiej nam ulec chwilowym pragnieniom, presji otoczenia czy reklam, które odwołują się do naszych uczuć. Odłożenie decyzji pozwala emocjom opaść, a nam zobaczyć sytuację jaśniej.
- Unikanie pochopnych działań: Spontaniczne zakupy, szybkie decyzje o pożyczce czy inwestycji bez przemyślenia wszystkich za i przeciw często prowadzą do strat lub zadłużenia. Czas na ochłonięcie daje przestrzeń na analizę, research i porównanie ofert.
- Większa kontrola nad finansami: Kiedy podejmujemy świadome decyzje, a nie te dyktowane emocjami, zyskujemy większe poczucie kontroli nad własnymi pieniędzmi. To wzmacnia naszą pewność siebie i pomaga budować stabilniejszą przyszłość finansową.
- Ochrona przed manipulacją: Sprzedawcy i reklamy często wykorzystują emocje (np. strach przed „przegapieniem okazji”, chęć bycia „lepszym” czy „szczęśliwszym”) do zachęcenia nas do zakupu. Gdy dajemy sobie czas, stajemy się mniej podatni na takie techniki.
- Budowanie zdrowych nawyków: Ćwiczenie cierpliwości i odkładania ważnych decyzji finansowych na „po ochłonięciu” buduje zdrowe nawyki, które będą nam służyć przez całe życie.
Przykład:
Suma nieplanowanych wydatków w ostatnich 5 latach – 9 000 zł
9 000 / 60 = 150 zł
Miesięcznie powinniśmy odkładać na fundusz awaryjny 150 zł.